Przeprowadziliśmy w Akademii JNBT analizę na próbce ponad 430 przypadków wśród osób deklarujących różne problemy z wędzidłami u swoich koni.

.

Na pytanie o poziom jeździecki 52% ankietowanych oznaczyło swój poziom jako zaawansowany, 39% jako średniozaawansowany, 7% jako początkujący a 2% jako specjalista. W tym 43% ankietowanych zadeklarowało udział w zawodach a 57% bez udziału w zawodach. Zatem były to głównie osoby już z doświadczeniem co pozwalało im na zauważenie problemów zachowania ich koni na wędzidle.

.

Ankietowani mieli możliwość oznaczenia do wyboru 12 typowych negatywnych zachowań związanych z użytkowaniem wędzidła. W tym: otwieranie pyska, nurkowanie, napieranie na wędzidło, wyrzucanie języka poza pysk, ucieczkę nad wędzidło (inwersja), nadmiernie żucie wędzidła, nie zatrzymywanie się, chowanie języka za wędzidło, chowanie się za wędzidło, twardość w pysku, brak uginania się oraz przekładanie języka ponad wędzidło. Ankietowani mogli oznaczyć kilka negatywnych zachowań u poszczególnego konia i w zasadniczo przeważającej liczbie oznaczano po kilka objawów a  blisko 5 % oznaczyło wszystkie 12. To zwraca uwagę, iż konie starają się sygnalizować ból i obronę przed błędami jeźdźców lub źle dopasowanym wędzidłem na wiele sposobów.

.

.

Najwięcej osób zaznaczyło nadmierne żucie bo aż 47% czyli blisko połowa. Ponad 1/3 bo 38% oznaczyła, że koń jest twardy w pysku. Nie uginanie się i nie zatrzymywanie się korelują ze sobą po 34 i 35%. Otwieranie pyska i napieranie na wędzidło też korelują ze sobą po 43 i 41%. Inwersję zadeklarowało 26% czyli ponad 1/4 ale nie każdy jest w stanie zauważyć powtarzającą się ucieczkę pyska konia w górę.

.

.

Co ciekawe nie miał zasadniczego znaczenia wiek konia choć wydawać by się mogło, że tego typu problemy powinny dotyczyć głównie młodych koni.

.

Nie miało też znaczenia w jakim sporcie czy rekreacji uczestniczy koń, gdyż nasilenie problemów odpowiada średnio statystykom całej ilości koni w rozmaitych konkurencjach w Polsce.

.

.

Przeanalizowaliśmy na jakich ścięgierzach i częściach bocznych prowadzone są konie pokazujące negatywne zachowania.

.

Wędzidła Snaffle, czyli te z bocznymi częściami loose ring lub typu oliwka i z łamanymi ścięgierzami stanowią aż 87%  ścięgierzy używanych w badanej grupie wykazujących problemy koni. W tym, co ciekawe, przeważają uchodzące za delikatniejsze podwójnie łamane ścięgierze (64% a pojedynczo łamane 23%) . Wg nas powodem tego jest wyższe układanie się ścięgierza podwójnie łamanego stymulujące bardziej wrażliwą część nasady języka (taurus linguae).

.

Przy zbieraniu na wędzidle typu Snaffle obu wodzy w tym samym kierunku dość powszechnie powoduje to serię negatywnych zdrowotnie i treningowo obronnych zachowań koni.

Związane jest to z niezrozumiałym bólem, efektem dziadka do orzechów, uderzania w podniebienie, naciskiem na język i jego cofnięciem, prowadząc niekiedy do złamania w potylicy i pierwszych 3 kręgach, uszkodzenia języka, niedotlenienia mózgu, efektu podciśnieniowego mikrouszkodzenia pęcherzyków płucnych, przepadania na przód, odstawienie zadu, nerwic i narowów, uszkodzenia pyska, uszkodzenia zakończeń nerwowych w bezzębnej części żuchwy, tasowania, zapadnięcia grzbietu i efektu kissing spine, usztywnienia i ograniczenia ugięć poziomych. Aż tyle odnotowujemy w Akademii negatywnych efektów zbytniego zbierania 2 wodzy na wędzidłach snaffle sygnalizowanych przez konie zachowaniami obronnymi wyszczególnionymi w ankietowanej grupie 12 negatywnych objawów.

Wskazuje to na zbyt łatwe nadużywanie wędzideł typu snaffle z łamanymi ścięgierzami do kontroli tempa lub ustąpień w pionie przez zbieranie 2 wodzy.

.

Warto zatem przyglądać się tego typu objawom zanim zauważymy poważne problemy końskiego zdrowia. Jak tego unikać? Pilnując delikatności rąk jeśli korzystamy z wędzideł Snaffle lub po prostu dopasować współczesne rozwiązania wędzideł anatomicznych chroniących końskie pyski.

.

Akademia wraz z amerykańską firmą Toklat przeprowadziła szkolenia wraz z zaliczeniami egzaminów zdanych przez 10 osób dla Bit Fitterów. To nowa rozwijająca się specjalizacja pozwalająca na zaawansowane konsultacje indywidualnego doboru wędzidła i poniżej można korzystać z wiedzy certyfikowanych Bit Fitterów:

• Andrzej Makacewicz (mazowieckie) – kontakt@mylerbits.pl
• Aldona Kozłowska (mazowieckie) – aldona@jnbt.pl
• Zuzanna Makacewicz-Zumrawi (mazowieckie) – zuzia@jnbt.pl
• Maja Józefczyk (małopolskie) – maja@jnbt.pl
• Weronika Janiszewska (śląskie) – weronikajaniszewska.wj@gmail.com
• Małgorzata Łastówka (warmińsko-mazurskie) – gosiaczek_xx5@tlen.pl
• Kalina Goc (podkarpackie) – gockalina@gmail.com
• Sylwia Radosz (wielkopolskie) – sylwiaradosz@op.pl

.

Można także skorzystać ze zdalnej konsultacji doboru wędzidła Myler Bits poprzez opcję Asystent strony https://mylerbits.pl/ .

.

Więcej o działaniu rozmaitych ścięgierzy znajdziecie tutaj lub z webinaru tutaj

.

Warto dbać o delikatność i poprawność komunikacji z koniem poprzez jego pysk.

.

A. Makacewicz

listopad 2025